Viðbúnaður á Íslandi styrjaldarárin

Á stríðsárunum voru stofnaðar loftvarnarnefndir víða um land. Tilgangur þeirra var að vernda borgarana fyrir hugsanlegum loftárásum. Reykjavík var skipt í 60 hverfi og voru skipaðir hverfisstjórar fyrir hvert hverfi. Heppilegir staðir voru fundnir fyrir loftvarnarbyrgi og sáu hverfisstjórar um að sín hverfi færu eftir tilskipunum loftvarnarnefndar. Í tengslum við þessi loftvarnarbyrgi voru skipaðir byrgisverðir, hraðboðar, einnig  hjúkrunarsveitir og ruðningssveitir og þá voru skátar hluti af viðbúnaðnum sem fyrsta hjálp. Einnig átti hvert heimili að koma sér upp stað í húsinu sem væri hæfur sem loftvarnarbyrgi væri húsið þannig byggt að það væri mögulegt.

Árið 1942 var farið að úthluta eldvarnartækjum til Reykvíkinga. Það voru sanddunkar, sandpokar og skóflur sem nýtast áttu við árás með íkveikjusprengjum.

Mk.11 number.2C

Hjálmur hverfisstjóra, þessi er breskur Mk. II númer 2C en hann er með 3 göt í hliðunum sem gefa til kynna að hann sé fyrir borgaralega notkun.

Hjálmur hraðboða, hjálmurinn er m1917a1 sem er amerískur.

Hjálmur skáta.

Skátar (hjálparsveit skáta) voru hluti af loftvarnarnefnd en dómsmálaráðuneytið fól lögreglustjóranum í Reykjavík að skipa loftvarnarnefnd. Í henni voru auk fulltrúa lögreglustjóra fulltrúi frá bæjarráði Reykjavíkur , Landssímanum, Rauða kross Íslands og Bandalagi íslenskra skáta.

Armborði hjálparsveitar skáta á stríðsárunum.

img_3252

Enn einn hjálmur frá skátum en hjálmurinn er m1917a1 framleiddur af McCord Radiator.

 

Hjálmur frá lækni í Reykjavík.

Bæklingur frá loftvarnarnefnd.

Hér er bæklingurinn í pdf skjali frá Borgarskjalasafni.

kvaning1

Kvaðning til starfa við almennar loftvarnir í Reykjavík.

kvaning2

Myndir af kvaðningu Einars Steinarssonar til slysahjálpar hjá loftvarnarnefnd. En Einar var í skátunum í Reykjavík og fékk hann hjálm með þessu embætti sem er nú því miður glataður. Þetta er birt með leyfi Steinars Einarssonar, en faðir hanns fékk þessa kvaðningu.

B.V

Armborði byrgisvörðs, en þarna er notaður sami stensill og er fyrir hjálmana. Þetta merki er á Samansafninu á Kiðafelli.

IMG_8730

Hér er byrgisvarðarhjálmur í sama lit og armborðinn. Myndin tekin á Samgöngminjasafninu á Ystafelli. Mér sýnist að þessi hjálmur sé amerískur en samt ekki framleiddur sem herhjálmur.

IMG_8731

 

Hverfisstjóri, þarna er annar litur og önnur skammstöfun á hjálminum en á flestum sem ég hef séð. Þetta sýnist mér líka vera amerískur hjálmur en ekki herhjálmur. Myndin tekin á Samgöngminjasafninu á  Ystafelli, frábært safn sem ég hvet alla til að skoða.

img_1552.1

Mig grunar að þetta sé merki hafnarliða en þeir voru hjálparsveit sem átti að hafa eftirlit með höfninni og slökkva elda í skipum við loftárás.

img_1553.1

Þetta armmerki gæti verið frá slökkviliði. Starfsmaður gasveitunnar var staðsettur á hverri slökkvistöð til að skrúfa fyrir gas ef til loftárása kæmi og eldar loguðu.

img_2139

Hjálmur sem mig grunar að sé frá Akureyri.

img_2140

Veit ekki hvort þetta MP sé frá þeim tíma en ef einhver hefur betri upplýsingar, endilega senda mér póst eða hringja.

img_3248

Þessi hjálmur er með stóru S, kannski slökkvilið? Ef einhver hefur betri upplisýngar þá endilega hafa samband tryggvi@fbi.is eða 8225344.

Auglýsing fyrir loftvarnaræfingu:

Tilkynning
frá loftvarnarnefnd
Loftvarnanefnd Reykjavíkur hefir, vegna
framkominna tilmæla frá stjórn brezka setuliðsins,
ákveðlð að merki um yfirvofandi loftárásarhættu
skuli framvegis standa yfir í aðeins
3 mínútur.
Rafflauturnar munu því næst þagna þar til
merki um að hætta sé liðin hjá verður gefið.
Loftvarnarnefnd.

70-80 þúsund krónur þarf til að koma börnum úr Reykjavík.

loftvarnarnefnd

Aðsetur hverfissjórnar er…..

loftvarnarnefnd.

Sandpokar fyrir gluggan kr. 1,00 stykkið.